hỗn dịch
Định nghĩa
- Danh từ:
- Hỗn dịch là một dạng chế phẩm trong đó các phần tử rắn nhỏ (chất không tan) được phân tán đều trong một chất lỏng. Trong y học và dược phẩm, "hỗn dịch" thường chỉ các loại thuốc dạng lỏng có chứa các hạt thuốc nhỏ lơ lửng, cần lắc đều trước khi dùng.
- Hệ phân tán không đồng nhất: Về mặt hóa học, "hỗn dịch" là một hệ thống gồm hai pha: pha rắn (chất tan không hòa tan) và pha lỏng (dung môi), các hạt rắn có kích thước lớn hơn phân tử và có thể lắng xuống theo thời gian.
Ví dụ sử dụng
- Danh từ:
- Bác sĩ kê đơn thuốc hỗn dịch cho trẻ em vì dễ uống hơn viên nén. (Bác sĩ chỉ định loại thuốc dạng lỏng có hạt lơ lửng vì trẻ uống dễ hơn.)
- Trước khi sử dụng, hãy lắc đều chai hỗn dịch để các hạt thuốc phân tán đều. (Cần lắc lọ thuốc lỏng để các phần tử rắn không lắng xuống đáy.)
- Hỗn dịch kháng sinh thường có màu trắng đục và vị ngọt. (Loại thuốc lỏng chứa hạt thuốc rắn không tan thường có màu trắng và vị ngọt.)
Các cách sử dụng nâng cao
"hỗn dịch thuốc": chế phẩm thuốc dạng lỏng chứa hoạt chất rắn không tan.
- Hỗn dịch thuốc cần bảo quản ở nhiệt độ phòng và tránh ánh sáng. (Thuốc dạng lỏng này cần giữ ở nơi mát mẻ, không để dưới ánh nắng.)
"hỗn dịch uống": loại hỗn dịch dùng qua đường miệng.
- Hỗn dịch uống thường được dùng cho người khó nuốt viên. (Loại thuốc lỏng uống qua miệng này phù hợp với người khó nuốt thuốc viên.)
Biến thể và từ gần giống
Huyền phù (danh từ): cũng là một dạng phân tán rắn trong lỏng, đồng nghĩa gần với "hỗn dịch", nhưng thường dùng trong hóa học hơn là y học.
- Huyền phù đất sét trong nước là một ví dụ điển hình. (Đất sét lơ lửng trong nước tạo thành hệ phân tán rắn-lỏng.)
Dung dịch (danh từ): khác với "hỗn dịch", là hệ đồng nhất nơi chất tan hòa tan hoàn toàn trong dung môi, không có hạt rắn lơ lửng.
- Dung dịch muối ăn trong nước là một dung dịch thực sự. (Muối tan hoàn toàn trong nước, không tạo hạt lơ lửng.)
Từ đồng nghĩa
- Huyền phù (danh từ): hệ phân tán rắn trong lỏng, dùng trong hóa học và dược phẩm.
- Suspension (danh từ, từ mượn tiếng Anh): thuật ngữ quốc tế chỉ hỗn dịch.
Thành ngữ liên quan
- Hỗn dịch lắc đều trước khi dùng: khuyến cáo y tế phổ biến trên nhãn thuốc dạng hỗn dịch, nhấn mạnh tính cần thiết của việc lắc để đảm bảo liều lượng chính xác.
- Luôn đọc kỹ hướng dẫn: hỗn dịch lắc đều trước khi dùng để tránh dùng sai liều. (Cần lắc chai thuốc để các hạt thuốc phân tán đều, đảm bảo lượng thuốc lấy ra đúng chuẩn.)